Tom De Visscher

De verborgen dromen van Ludwig

In december zal het precies 250 + 1 jaar geleden zijn dat in Bonn een jongetje werd geboren dat een stralende ster aan het muziekfirmament zou worden: Ludwig van Beethoven. Zelfs een pandemie kon niet verhinderen dat de romantische held in 2020 viraal ging, met talloze nieuwe opnamen, honderden concerten en de wereldwijde herontdekking van zijn œuvre. Maar met de familievoorstelling Gekrijs! heeft Symfonieorkest Vlaanderen een wel erg bijzonder verjaardagscadeau in petto: muziektheater met pruiken en kostuums, enkele van Beethovens greatest hits én een vleugje rock ’n’ roll. Theatermaker en acteur Wouter Bruneel sleutelde aan het concept.

- Sofie Taes

WOUTER BRUNEEL — Het was intendant Frederik Styns die me vroeg om in het feestjaar een productie te maken rond Beethoven. Meteen ben ik gaan nadenken: wat betekent hij voor mij? Beethoven is natuurlijk een icoon, een stormram van een componist die een kentering in de muziekgeschiedenis heeft teweeggebracht. Maar zijn muziek was zó nieuw, dat ze door zijn tijdgenoten niet begrepen werd. Dat deed me denken aan wat Nirvana begin jaren ‘90 deed. Toen ik hen voor het eerst hoorde, vond ik dat vréselijk! Maar wat ik als 12-jarige niet besefte, is dat het vreselijk klonk omdat we dit nooit eerder hadden gehoord. Vandaag erkent vriend en vijand dat Nirvana de koers van de popmuziek heeft veranderd. Gekrijs! is de reflectie van mijn eigen ervaring met dat baanbrekende nieuwe, weerspiegeld in het levensverhaal van de jonge Beethoven.

De jonge Beethoven? Dus zonder bakke baarden en diepe frons?

Beiden. Ik wil plaats bieden aan de ernstige grandeur die we van de meester kennen. Maar ik wil ook het kind in Ludwig tonen. Als jongen zette zijn strenge vader hem met ijzeren hand achter de piano. Hij moest en zou een componist worden die zich kon meten met de sterren van die tijd. Ludwig bleek toen al een bovengemiddeld zintuig lijk en gevoelig kind te zijn. Maar hij werd dus door zijn vader al vroeg de ruimteontnomen om te spelen en te ontdekken. Hoe hard de jonge componist ook, gedrild  door zijn vader, trouw wil zijn aan het keurslijf van de klassieke muziek, toch komt de drang naar vrijheid en gevoel, naar vreugde en verdriet als olie op water naar boven drijven. Deze dualiteit, de meester en
het kind, die niet te verenigen lijken, zal een nooit gehoorde stijl opleveren en het gemis uit zijn jeugd zal hem uiteindelijk sterkermaken als man en muzikant.

Maar Gekrijs! gaat ook over kracht, geloven in jezelf en wat je op je eentje bereiken kan.

Absoluut. De appreciatie voor Beethoven ging niet over één nacht ijs. In het begin werd hij uitgejouwd. Maar hij zette door. Ik wil kinderen meegeven dat er niet éénmanier is om iets te doen. Dat je je niet hoeft te laten vertellen dat iets onmogelijk, ongepast, verkeerd is. In tegenstelling tot wat je misschien zou denken, leven we in een tijd waarin creativiteit enorm wordt gefnuikt. Kinderen op school: ze moeten zoveel en mogen zo weinig. Voor mij was het belangrijk om die boodschap in de voorstelling te steken: als je een idee hebt, ga er dan voor. En als je op je bek gaat: volhouden, misschien lukt het een volgende keer wel!

Is het al ernst, of wordt er ook gelachen?

Er lopen in deze voorstelling twee vreemde vogels rond [Wouter Bruneel en Katrien Pierlet, n.v.d.r.] die zorgen voor de nodige slapstick ook al doen ze er alles aan om een eervol beeld van Beethoven neer te zetten. Maar daar zal zijn ziel een stokje voor steken. Het einde heeft een verrassing in petto voor iedereen, inclusief spelers en orkest!

Hoe maken jullie van muziek en beeld een vertelling waarvoor je naar het puntje van je stoel schuift?

De muziek drijft alles. Als theatermaker ben je een soort componist, die een verhaal opbouwt van nul. Maar als musicus werk je met een verhaal dat er al is. De parti turen vormen dus de blauwdruk van de voorstelling. Is dat een beperking? In zekere zin wel, maar ik zie het vooral als een verrijking: we gaan met ons allen datzelfde verhaal lezen en het elk op onze manier doorvertellen. Dat je jezelf ten dienste wil, kan en mag stellen van wat iemand anders heeft bedacht, vind ik eigenlijk heel mooi. Verwacht je dat zelfs doorgewinterde Beethoven-fans hierna anders naar zijn muziek zullen luisteren? In de  voorstellingen die ik maak, wil ik laten zien dat achter elke figuur, hoe groot of hoe beroemd ook, een mens schuilt. Een mens die ooit kind was. Het kind Beethoven wenst en verlangt. Maar hij verbergt zijn dromen. Waarom? We gaan samen op zoek naar antwoorden en ik verwacht — of hoop! — dat die ook Beethoven-kenners aan het denken zullen zetten.

Niet iedereen is het gewend naar klassieke concerten te gaan. Wat zou je zeggen aan families met veel goesting maar een beetje drempelvrees?

De kracht van klassieke muziek is dat ze zich niets aantrekt van de tijd: Beethoven weet vandaag nog altijd onder het vel en in het hart van mensen te kruipen. Zijn muziek ís niet hoogdravend en elitair — of hoeft dat niet te zijn. In die zin wil ik met Gekrijs! een brug slaan en tonen dat klassiek niet iets is waarvoor je je zondagse pak moet aantrekken: dit is gewoon de popmuziek van twee eeuwen terug.

Honger naar meer artikels? 

Het driemaandelijkse magazine van Symfonieorkest Vlaanderen - Symfozine - brengt interviews met solisten en (gast)dirigenten, neemt je mee achter de schermen van het orkest en zorgt voor verdieping bij de concerten.

Dit artikel verscheen in Symfozine 92 (jan - maa 2022) en werd geschreven door Sofie Taes.

Vraag je gratis exemplaar aan

Ook ons drukwerk ontvangen? Stuur je adres door naar info@symfonieorkest.be

Stuur ons een e-mail

Cookies

We use cookies and similar techniques to analyze the use of the website, to make it possible to display third-party content such as videos, and for various other applications. These cookies are also placed by third parties. By clicking “Yes, I accept”, you agree. If you do not agree, you can specify your preferences via the "Adjust settings" button. More information…

  • Cookies are required for the website to function properly. This way the content of your shopping cart will be remembered during the order and you can log in on the website with your account.
  • Cookies are also needed to enrich your experience on the website. For example, media from third parties such as videos. We also keep statistics to continuously improve the site.
  • Finally, cookies are used to process further information about our marketing activities, such as newsletters and advertisements, in the most efficient and personal way.

Cookie settings