Chef-dirigent Kristiina Poska heeft sinds haar aantrede in 2019 duidelijk haar stempel gedrukt op Symfonieorkest Vlaanderen. Ook op het publiek, de concertzalen en technici laat ze een indruk na. We verzamelden vier odes aan Kristiina Poska, elk vanuit een ander perspectief.
“Ze zet altijd de musici van het orkest in het zonnetje”
Net als in mijn chirurgenwereld, zijn vrouwen in de dirigentenwereld nog flink ondervertegenwoordigd (8% wereldwijd!). België doet het goed: tot voor kort had bijna 50% van de orkesten een vrouwelijke chef-dirigent. Wat een geluk dat Gent, in de oudste concertzaal van Europa, dit mocht ondervinden. Mijn ouders, beide gepensioneerde musici, hadden graag met haar gewerkt. Volgens hen heeft de dirigent grote invloed op de sfeer in het orkest. Samen met topmusici heeft zij Symfonieorkest Vlaanderen naar een hoger niveau getild en internationaal op de kaart gezet. Haar sprankelende verschijning - altijd elegant gekleed- met haar heldere ogen, de manier waarop ze met haar gebaren in dialoog gaat met het orkest, zijn heel bijzonder. Wat ik enorm in haar waardeer: bij elk concert gunt ze tijdens het slotapplaus het podium aan de musici. Zo leert het publiek ook hén kennen. Als prachtige afsluiting van haar tijd heeft ze het publiek de Negende Symfonie van Beethoven gebracht; een passend magnum opus. Wat een bijzondere en getalenteerde vrouw! Het was een groot genoegen om haar aan het werk te zien en persoonlijk te ontmoeten. Ik wens haar heel veel succes met haar mooie gezin en haar nieuwe uitdagingen. Ik ga haar missen!
“Het peil van spelen dat Poska bij ons huisorkest over de jaren heen afdwong is hoog “
Wanneer Kristiina Poska straks de bok van Symfonieorkest Vlaanderen verlaat, zal ze dat net zo doen als ze kwam: met verve en verstand, gedreven en integer, meeslepend maar vooral kraakhelder, met dank aan haar opmerkelijk frisse en subtiele lezing van de partituur. Als proef van haar verdienste dient de kwaliteit van het orkestspel dat Symfonieorkest Vlaanderen tijdens de jaren onder haar leiding bereikte. Het peil van spelen dat Poska bij ons huisorkest over de jaren heen afdwong, is hoorbaar hoog en evident genietbaar. Wanneer Martijn Dendievel straks het stokje van haar overneemt, mag hij zich in de handjes knijpen: hij krijgt een orkest ter beschikking waarbij schoonheid en klankrijkdom in elkaars verlengde liggen.
Door het gemak waarmee Kristiina Poska het vertrouwen van haar spelers en publiek wist te winnen, stimuleerde ze ook de verdraagzaamheid voor minder vanzelfsprekend repertoire. Ik herinner me dan ook tal van uitvoeringen van verrassende orkestwerken, waarin telkens weer een feest van kleur en sfeer opgevoerd werd.
Maar, de uitvoering die me persoonlijk het meest zal bijblijven, blijft toch de eerste orkestrepetitie die Kristiina Poska leidde in onze – nog half afgewerkte – concertzaal. Het jaar was 2020, de coronacrisis was nog lang niet bedwongen, en live concerten waren volledig uit den boze. Het privilege om, na maandenlang geen levende musicus meer gehoord te hebben, plots een symfonisch orkest Beethoven te horen repeteren, was ronduit onvergetelijk. Vanachter mijn mondmasker zat ik te huilen van blijdschap over zoveel moois.
Dankjewel, Kristiina, voor alle andere, prachtige en superieure concertmomenten die in de jaren daarop zouden volgen. Het ga je goed, en hoop je nog vaak in Muziekcentrum te mogen begroeten, ook al is het dan niet meer als chef.
“Ik ga de symfonieën van Sibelius onder haar leiding nooit vergeten”
In 2017 had ik het geluk om deel uit te maken van de commissie die op zoek ging naar een nieuwe chef-dirigent(e) voor Symfonieorkest Vlaanderen. Bij het bekijken van de video-registraties van alle kandidaten, vielen de concerten met Kristiina meteen op: van de eerste tot en met de laatste noot spatte de onontkoombare energie van Kristiina van het scherm af.
Die bevlogenheid en energie zou haar hele verdere chef-dirigentschap kenmerken - met de symfonieën van Beethoven als gids. Die reis was zeker niet altijd makkelijk, al was het maar dat COVID, zoals in zoveel sectoren, roet in het eten gooide.
De afgelopen zes jaar is er veel om te onthouden. Twee concertreeksen die voor mij extra bijzonder waren, zijn het onvolprezen Lied von der Erde van Gustav Mahler. Het was stiekem een droom om dit met Symfonieorkest Vlaanderen te kunnen spelen. En dan nog met mijn vriendin Christianne als één van de solisten (zo konden we eindelijk eens samen naar het ‘werk’ rijden…). Het tweede: de symfoniën van Jean Sibelius, die samen met die van Ralph Vaughan Williams misschien wel het meest ondergewaardeerde symfonische repertoire uit de twintigste eeuw behoren. De tweede van Jean Sibelius, onder Kristiina's leiding, zal ik nooit vergeten.
Binnenkort scheiden onze artistieke wegen met nog een parel: misschien wel de “gelukkigste” symfonie van Mahler: de vierde! En dat is ook het gevoel dat ik aan deze zes bijzondere jaren overhoud.
Ik wens Kristiina het allerbeste toe!
“Het is een voorrecht haar muzikale visie te mogen vertalen naar klank”
Als opnameleider ben ik regelmatig getuige van het delicate samenspel tussen intentie en uitvoering. Zelden ervaart men een artistieke leiding zoals die van Kristiina Poska: helder, precies en tegelijk doordrenkt van menselijkheid en muzikaal instinct. Ik denk dan vooral aan onze (video)opnames van de 9 Beethoven symfonieën, door deze jaren heen.
In de concertzaal weet zij het orkest te inspireren tot uitvoeringen die niet alleen technisch verfijnd zijn, maar ook inhoudelijk diep resoneren. Haar vertrouwen in de groep, haar zorg voor de frasering, de balans en het narratief van de muziek maken elke opname tot meer dan een registratie: het wordt een muzikaal document. Onmiskenbaar tilt zij zo het orkest op een hoger niveau.
Kristiina bereidt zich grondig voor (zo vraagt ze na een intense dag om die avond nog een snelle mix door te sturen), luistert met een ongeëvenaarde intensiteit, en communiceert met een vanzelfsprekende autoriteit, nooit opgelegd maar altijd gedragen. Voor ons als opnameteam betekent dit werken in een sfeer van focus, openheid en wederzijds respect — een zeldzaam klimaat waarin kwaliteit organisch kan groeien.
Het is een voorrecht haar muzikale visie te mogen vertalen naar klank — en een eer haar vertrouwen te dragen in dat proces.
Wij wensen haar veel succes !
